Berlijn

Copyright © 2004 Digitalefotosite Cor en Joke

Brandenburger Tor

De Brandenburger Tor is het belangrijkste symbool van Berlijn, Het magnifieke neoklassieke bouwwerk is ontworpen door Carl Gotthard Langhans, die zich liet inspireren door de toegang tot de Akropolis in Athene. Het duurde van 1788 tot 1795 tot het voltooid was. De Dorische colonnade, bekroond door een entablement, wordt geflankeerd door twee paviljoens, die ooit werden gebruikt door wachten en douanebeambten. De bas-reliëfs tonen taferelen uit de Griekse mythologie; het gehele bouwwerk wordt bekroond door het beroemde beeld Quadriga van Johann Gottfried Schadow. De Quadriga was oorspronkelijk een vredessymbool. In 1806, tijdens de Franse bezetting, werd het beeld op bevel van Napoleon meegenomen naar Parijs. Bij de terugkeer ervan in 1814 werd het een overwinningssymbool; de godin kreeg een staf met een Pruisische adelaar in de hand en een ijzeren kruis met een lauwerkrans. De Brandenburger Tor stond centraal bij vele belangrijke gebeurtenissen, van militaire parades tot de viering van het Tweede Rijk en de machtsgreep van Hitler. In mei 1945 werd hier de Russische vlag gehesen; in 1953 vonden 25 demonstrerende arbeiders hier de dood. De poort lag in Oost-Berlijn en werd tussen 1956 en 1958 gerestaureerd. Tot 1989 hield de poort de wacht over de verdeelde stad. Tussen 2000 en 2002 werd de Brandenburger Tor opnieuw gerestaureerd

Brandenburger Tor - Oostzijde,

Brandenburger Tor - Westzijde

Brandenburger Tor - Westzijde

Hotel Adlon

Het oorspronkelijke Hotel Adlon uit 1907 wordt als het belangrijkste ontmoetingspunt van de society in Berlijn beschouwd. De suites werden bewoond door beroemdheden als Greta Garbo, Enrico  Caruso en Charlie Chaplin. Het hotel raakte beschadigd in de Tweede Wereldoorlog en werd in 1945 afgebroken. Op 23 augustus 1997 opende een hotel met dezelfde naam zijn deuren. En nog steeds is dit het beste hotel van de stad. De gasten worden verleid met comfort en discretie en fraaie interieurs met marmer en zijde. Wie zich een overnachting hier niet kan permitteren, zou in ieder geval een kopje koffie kunnen drinken in de centrale hal van het hotel. Hier staat het enige authentieke overblijfsel uit het oorspronkelijke Hotel Adlon; een elegante, zwartmarmeren fontein die is versierd met olifanten, die vroeger in de oranjerie stond.

Dom van Berlijn

De oorspronkelijke Berliner Dom was gebaseerd op een bescheiden barok ontwerp van Johann Boumann. De kathedraal werd tussen 1747 en 1750 gebouwd op de plek van een oude dominicanenkerk en omvatte de crypte van de familie Hohenzollern, een van de grootste in zijn soort van Europa. Het huidige neobarokke bouwwerk is een ontwerp van Julius Raschdorff en dateert uit 1894-1905. De centrale koperen koepel is 98 meter hoog. Na zware beschadiging in de Tweede Wereldoorlog is de kathedraal nu in een eenvoudiger vorm gerestaureerd. De kapel van de Hohernzollern, die vroeger aan de noordkant stond, is inmiddels ontmanteld

Dom van Berlijn

Dom van Berlijn

Dom van Berlijn

Dom van Berlijn - Voorportaal

Dom van Berlijn - Voorportaal

Dom van Berlijn - Voorportaal

Dom van Berlijn - Interieur

Dom van Berlijn - Interieur

Dom van Berlijn - Interieur

Dom van Berlijn - Interieur

Dom van Berlijn - Interieur

Dom van Berlijn - Interieur

Grafkelder onder de Dom van Berlijn

Grafkelder onder de Dom van Berlijn

Kurfuerst Friedrich Wilhelm Der Grosse 1688 overleden

Koenigin Sophie Charlotte 1705 overleden

Koenig Friedrich 1713 overleden

Grafkelder onder de Dom van Berlijn

Grafkelder onder de Dom van Berlijn twee kinderkistjes

Dit zijn allemaal spreeuwen voordat het donker wordt bij de Berlijner Dom

Russische Ambassade

Het monumentale, witte gebouw van de Russische ambassade is een voorbeeld van de stalinistische Zuckerbäckerstil. De ambassade, het eerste naoorlogse gebouw aan Unter den Linden, verrees tussen 1948 en 1953. Het staat op de plaats van een paleis waar vanaf 1837 de Russische (vroeger de tsaristische) ambassade had gestaan. Het gebouw, ontworpen door de Rus Anatoli Strizjevski is strikt symmetrisch en doet denken aan de Berlijnse neoklassieke paleizen. De beelden die het gebouw sieren, zijn geïnspireerd op een geheel ander tijdperk: de goden uit het oude Griekenland en Rome zijn vervangen door de helden uit de arbeidersklasse.

Russische Ambassade

Russische Ambassade

De bloemen en knuffels die je ziet liggen voor het hek van de Russische Ambassade is, omdat  3 september 2004 in Beslan in de Russische deelrepubliek Noord-Ossetië in een school een gijzelingsdrama heeft afgespeeld en waar ongeveer 394 doden zijn gevallen het merendeel kinderen. Deze foto's zijn 9 september 2004 genomen.  

Russische Ambassade

Russische Ambassade

Rijksdag voorkant, in het midden bovenuit steekt de glaskoepel

De Reichstag, gebouwd voor het Duitse parlement, was bedoeld als symbool van nationale Duitse eenheid  en om de aspiraties van het nieuwe Duitse Rijk (1871) te tonen. Het bouwwerk verrees tussen 1884 en 1894. Financiële bron was Frankrijk, dat herstelbetalingen deed. Op 23 december 1916 werd de inscriptie Dem Deutschen Volke (Aan het Duitse volk) toegevoegd. De Reichstag werd een symbool van de Duitse volksgeest, wat de jaren die volgden duidelijk blijken zou. In 1918 riep Philipp Scheidemann hier de Weimar-republiek uit. De volgende maal dat de Reichstag wereldnieuws werd was in de nacht van 28 februari 1933, toen een brand de centrale hal verwoestte. De communisten kregen de schuld, de brand was voor de nazi's aanleiding voor een heuse heksenjacht. Na de Tweede Wereldoorlog werd de Reichstag niet herbouwd. Toch was hij belangrijk, wat werd bewezen door de foto uit mei 1945 van de Sovjet-vlag op het gebouw, een symbool van de Duitse nederlaag in de oorlog. De herbouw vond plaats tussen 1957 en 1972. Men verwijderde de koepel en de versieringen op de façades. Het gebouw deed dienst al vergaderplaats voor de Bundestag (het parlement), maar diende ook als achtergrond voor grote festivals en popconcerten, tot ongenoegen van de Oost-Duitse autoriteiten. Op 2 december 1990 vond hier de eerste vergadering van de nieuwe gekozen Bundestag na de Duitse hereniging. De laatste toevoegingen aan het gebouw dateren van 1995 tot 1999, volgens een ontwerp van sir Norman Foster. De Reichstag is nu een moderne vergaderruimte die is bekroond met een elliptische koepel met een uitzichtplatform. De eerste parlementsvergadering vond plaats op 19 april 1999.

Rijksdag zij- en achterkant

Rijksdag voorkant, in het midden bovenuit steekt de glaskoepel

Rijksdag achterkant

Rijksdag zijkant en rivier de Spree

Rijksdagkoepel van glas spiraalsgewijs kan je langs de glaswand helemaal naar boven lopen

Rijksdagkoepel in het midden met honderden spiegels

Rijksdagkoepel in het midden met honderden spiegels

Rijksdagkoepel in het midden met honderden spiegels

Het gebouw van de Nationalgalerie werd tussen 1866 en 1876 gebouwd en is ontworpen door Friedrich August Stüler, die gebruikmaakte van de ontwerpen van Frederik Willem IV. het staat op een plateau dat via twee trappen bereikbaar is. Bovenop staat een ruiterstandbeeld van Friedrich Wilhelm IV, in 1886 gemaakt door Alexander Calandrelli. voor de façade staat een prachtige colonnade, die verder naar boven overgaat in een rij halfzuilen. De versie ringen zijn afgestemd op het doel van het gebouw: het timpaan toont Germania als patroonheilige van de kunst, en het gebouw wordt bekroond door een personificatie van de kunsten.

Alte Nationalgalerie aan rivier de Spree

Bodemuseum

Dit museum is gebouwd tussen 1897 en 1904. Het werd ontworpen door Ernst Von Ihne in een wigvormige uiteinde op een eiland tussen het Kubfergrabenkanaal en rivier de Spree,  Het interieur is ontworpen met de hulp van een kunsthistoricus, Wilhelm Von Bode, die destijds directeur van de staatsmusea in Berlijn was. In het museum was een uitgebreide collectie te zien, waaronder enige Oude Meesters. Na de Tweede Wereldoorlog werd de oorspronkelijke naam, Kaiser Friedrich Museum, gewijzigd.

Altes Museum met daarvoor de Lustgarten

Het gebouw waarin dit museum is gevestigd, is ontworpen door Karl Friedrich Schinkel. Het behoort met zijn 87 meter hoge portico met achttien Ionische zuilen tot de mooiste neoklassieke bouwwerken ter wereld. Het werd geopend in 1830 en was een van de eerste musea in Europa waarvoor speciaal een gebouw werd ontworpen. Hier bewaarde men de koninklijke collectie schilderijen en antiek. Na de Tweede Wereldoorlog werd het gebruikt voor tijdelijke exposities. Sinds 1998 is in het Altes Museum een deel van de Antikensammlung ondergebracht, een collectie Griekse en Romeinse kunst.

Beelden voor het Altes Museum

Unter den Linden

Een van de beroemdste straten in Berlijn, Unter den Linden, begint op de Schlossplatz en loopt door tot de Pariser Platz en de Brandenburger Tor. Vroeger leidde de weg naar de Koninklijke jachtvelden, de latere Tiergarten. In de 17de eeuw plantte men hier lindebomen. Rond 1658 verwijderde men de bomen, maar in 1820 werden ze in vier rijen opnieuw geplant. In de 18de eeuw werd Unter den Linden de hoofdstraat van de in westelijke richting  uitdijende stad. Er verrezen steeds meer prestigieuze gebouwen, die na de Tweede Wereldoorlog opnieuw werden opgebouwd. Na de Duitse hereniging vestigden zich hier cafés, restaurants en trendy winkels. Ook worden er veel evenementen in de openlucht georganiseerd. Rond de boekenstalletjes bij de Humboldt Universiteit en de Staatsbibliotheek wemelt het vaak van de toeristen en studenten.

Dit voormalige arsenaal is in 1706 gebouwd in barokstijl onder leiding van Johann Arnold Nering, Martin Grünberg, Andreas Schlüter en Jean de Bodt. De vleugels van het schitterende gebouw liggen rond een binnenplaats. De buitenzijde is versierd met beelden van Schlüter, waaronder maskers van stervende krijgers op de binnenplaats. Sinds 1952 zit hier in het Duits Historisch Museum. Na een renovatie door de Japans-Amerikaanse architect  I.M.Pei, waarbij een glazen overkapping voor de binnenplaats en een moderne vleugel voor tijdelijke exposities zijn toegevoegd, is het museum in 2004 heropend.

Duits Historisch Museum voormalig Zeughaus

Duits Historisch Museum voormalig Zeughaus

Het Maxim Gorki-theater was ooit een zangschool, een Sing-Akademie. De oudste concertzaal van Berlijn werd in 1827 gebouwd door Karl Theodor Ottmer, die zijn ontwerp baseerde op tekeningen van Karl Friedrich Schinkel. De concertzaal in het bescheiden neoklassieke gebouw, met zijn op een Grieks-Romeinse tempel gelijkende gevel, stond bekend om zijn uitstekende akoestiek. Veel beroemde componisten en musici traden hier op, onder wie de violist Niccoló Paganini en pianist Franz Liszt. In 1829 dirigeerde Felix Mendelssohn-Bartholdy een uitvoering van Bachs    Matthäus-Passion, de eerste sinds de dood van de componist in 1750. Na de Tweede Wereldoorlog werd de zangschool herbouwd. Nu dient het gebouw als theater.

Friedrichswerdersche Kirche - (Schinkel-museum)

Deze schilderachtige kerk van Karl Friedrichb Schinkel, gebouwd tussen 1824 en 1830, was het eerste neogotische godshuis in Berlijn. Het kleine bouwwerk telt één schip,heeft een façade met twee torens en doet denken aan een Engelse kapel. Het oorspronkelijke interieur van Schinkel werd in de Tweede Wereldoorlog verwoest. Na de herbouw werd de kerk ingericht als museum. Nu wordt het gebouw gebruikt door de National-galerie voor de permanente collectie beelden uit het eind van de 16de tot halverwege de 19de eeuw. Een van de hoogtepunten is een gipsen model van het beroemde beeld van Johann Gottfried Schadow dat de prinsessen Friederike en Luise (later koningin van Pruisen) voorstelt. 

Hier heeft de Berlijnse muur gestaan aan de oostzijde van de Brandenburger Tor

Prinzessinnenpalais (links) en Kronprinzenpalais (rechts) - Unter den Linden

Dit laatneoklassieke paleis is vernoemd naar z'n oorspronkelijke bewoners: de Koninklijke, en later keizerlijke, troonopvolgers. Het uiterlijk is het resultaat van talrijke veranderingen aan een bescheiden huis uit 1663-1669. De eerste uitbreidingen in late barokstijl werden in 1732 en 1733 uitgevoerd door Philipp Gerlach. In 1856-1857 voegde Johann Heinrich Strack de eerste verdieping toe. Deze toevoegingen moesten na de Tweede Wereldoorlog volledig heropgebouwd worden. Het paleis werd tot de afschaffing van de monarchie gebruikt door de Koninklijke familie. Van 1919 tot 1937 was het de dependance van de Nationalgalerie. In de communistische tijd heette het Palais Unter den Linden en diende het als logeerplaats voor regeringsgasten. Hier werd op 31 augustus 1990 het verdrag getekend dat de weg vrijmaakte voor de hereniging van Duitsland. In een palviljoen naast het paleis zijn het portaal en de terracotta ornamenten van de Bauakademie opgenomen, die oorspronkelijk werd ontworpen door Karl Friedrich Schinkel. Hier is nu het hoofdkantoor van het Duitse mediaconcern Bertelsmann gevestigd. Het kleinere Prinzessinnenpalais (links), dat was bestemd voor de dochters van Frederik Willem III, is met het hoofdgebouw verbonden via een overdekte passage.

Neue Wache - Unter den Linden 4

Dit oorlogsmonument, dat is ontworpen door Karl Schinkel en tussen 1816 en 1818 is gebouwd, behoort tot de mooiste voorbeelden van neoklassieke architectuur in Berlijn. De voorkant van het monument wordt gedomineerd door een Dorische portico. De bas-reliëfs op de fries stellen overwinningsgodinnen voor. Het timpaan boven de voet toont allegorische voorstellingen van de Strijd, de Overwinning, de Vlucht en de Nederlaag. Het gebouw deed dienst als koninklijk wachthuis, maar na 1931 is het een monument voor de gevallenen in de Eerste Wereldoorlog. Vanaf 1960 fungeerde Neue Wache als herinnering aan de slachtoffers van fascisme en militarisme. In 1993 wijdde men het gebouw aan de herinnering van de slachtoffers van oorlog en dictatuur. In het gebouw brandt een eeuwige vlam en er ligt een granieten plaat op de as van een onbekende soldaat, een verzetsstrijder en een gevangene uit een concentratiekamp. Onder de opening in het dak staat een kopie van het beeld Moeder met haar dode zoon van Käthe Kollwitz, die haar zoon in de oorlog verloor.

De bas-reliëfs op de fries stellen overwinningsgodinnen voor

Het timpaan boven de voet toont allegorische voorstellingen van de Strijd, de Overwinning, de Vlucht en de Nederlaag.

Neue Wache - Unter den Linden 4

Schinkel Platz

Bebelplatz

De Bebelplatz, de vroegere Opernplatz,vormde het centrum van het geplande Forum Friedericianum, een door Georg Wenzeslaus Von Knobelsdorff ontworpen gebied dat de grandeur van het oude Rome moest weerspiegelen. De plannen werden slechts voor een deel uitgevoerd, maar mettertijd verrezen er toch veel belangrijke gebouwen rond het plein. Op 10 mei 1933 vonden op de Opernplatz de beruchte, door de nazi's georganiseerde boekverbrandingen plaats. Zo'n 25.000 boeken van schrijvers die de nazi's zagen als tegenstanders van het Derde Rijk gingen in vlammen op. Daartoe behoorden boeken van Thomas en Heinrich Mann, Robert Musil en Lion Feuchtwanger. Een monument op het plein uit 1995 van Micha Ullman herinnert aan deze dramatische gebeurtenis. Door een doorzichtig paneel in het plaveisel kan men een blik werpen in een kamer vol lege boekenkasten. Daarnaast is een plaquette aangebracht met de profetische woorden van Heinrich Heine uit 1820:

Waar boeken worden verbrand, zullen uiteindelijk mensen branden.

Alte Bibliothek   (Oude Bibliotheek)  Babelplatz

De Oude Bibliotheek, ook wel Kommode genoemd vanwege de gebogen façade, is een fraai staaltje Barok. Georg Christian Unger ontwierp het gebouw, dat in 1775 verrees om de Koninklijke boekencollectie in onder te brengen. Unger had zijn ontwerp gebaseerd op een nooit uitgevoerd plan voor een uitbreiding van het Hofburg-complex in Wenen, dat zo'n vijftig jaar daarvoor was voorbereid door de architect Josef Emanuel Fischer von Erlach. De gebogen  wordt benadrukt door drie onderbrekingen. Bovenaan is een rij Corinthische zuilen aangebracht. Nu is hier de rechtenfaculteit van de Humboldt Universität.

St-Hedwigs-Kathedrale  ( St. Hedwigs- Kathedraal)  Babelplatz

Deze koepelkerk is de katholieke kathedraal van het aartsbisdom Berlijn. De kerk werd gebouwd voor de katholieken ui Silezië (nu een deel van Polen), dat in 1742 deel werd van her koninkrijk Pruisen na een nederlaag in de Silezische Oorlogen van 1740-1763. Het originele ontwerp van Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff leek op dat van het Romeinse Pantheon. De bouw begon in 1747 en de kerk werd gewijd in 1773, hoewel er tot 1778 aan werd gebouwd. Het ontwerp van de kerk werd vaak aangepast. In 1886 en 1887 bouwde men er nog een stuk aan. In de Tweede Wereldoorlog raakte de kathedraal beschadigd: tussen 1952 en 1963 werd hij herbouwd. In de crypte liggen de tomben van vele Berlijnse bisschoppen. Hier rust ook Bernhard Lichtenberg, een in een concentratiekamp vermoorde priester die door paus Johannes Paulus II tot martelaar werd uitgeroepen. Verder vindt u er een 16de-eeuwse Madonna en een piëta uit 1420.

Staatsopera - Unter den Linden 7

De vroeg-neoklassieke façade van de Staatsopera is een van de mooiste bezienswaardigheden aan Unter den Linden. Het gebouw (1741-1743) van Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff was het eerste op het geplande Forum Friedericianum. Na een brand werd de opera in 1843-1844 gerestaureerd door Carl Ferdinand Langhans, die alleen het interieur aanpaste. De opera overleefde de oorlog niet en werd tussen 1952 en 1955 bijna vanaf de grond opnieuw opgebouwd. Er traden beroemde zangers, musici en andere artiesten op: een van de bekendste directeuren en dirigenten was Richard Strauss, Karl Friedrich Schinkel maakte hier ook naam met zijn decorontwerpen.

Staatsopera - Unter den Linden 7

Het Universiteitsgebouw is in 1753 gebouwd voor prins Hendrik van Pruisen, de broer van Frederik de Grote. De universiteit werd gesticht in 1810 op initiatief van Wilhelm Von Humboldt en in 1949 naar hem vernoemd. Het paleis, dat bestaat uit een hoofdgebouw en een binnenplaats die is omsloten door twee vleugels, is vele malen uitgebreid. Bij de toegangspoort staan twee marmeren beelden (1883) van Paul Otto. Ze stellen Wilhelm Von Humboldt voor (met een boek in de hand) en zijn broer Alexander (zittend op een wereldbol - hij was een beroemd ontdekkingsreiziger). De toegangspoort leidt naar de tuin, die is ontworpen door Reinhold Begas. Op de  universiteit waren veel bekende wetenschappers werkzaam, onder wie de filosofen Fichte en Hegel, de biologen Rudolf Virchov en Robert Koch en de natuurkundigen Max Planck en Albert Einstein. Hier studeerden Heinrich Heine, Karl Marx en Friedrich Engels. Na de Tweede Wereldoorlog lag de universiteit in de Russische sector. Na problemen met studenten uit de westerse sector is in 1948 een nieuwe universiteit gesticht - de Freie Universität in Dahlem.

Wilhelm (rechts) en Alexander (links) von Humboldt

De gebroeders Humboldt behoren tot de aanzienlijkste Berlijnse burgers. Wilhelm (1767 - 1835) was advocaat en politicus. Hij bezette diverse posten in de regering. Op zijn initiatief werd de universiteit van Berlijn (de latere Humboldt Universität) gesticht; hij gaf er les in vergelijkende en historische taalwetenschap. Alexander (1769 - 1859) was professor in de natuurwetenschap en hield zich ondermeer bezig met meteorologie, oceanografie en landbouwwetenschappen.

Dit bronzen ruiterstandbeeld, een van de bekendste monumenten in Berlijn, is 5,6 hoog en staat op de middelste strook van Unter den Linden. Het door Christian Daniel Rauch ontworpen beeld ontstond tussen 1839 en 1851. Frederik de Grote zit te paard en draagt een uniform en een Koninklijke mantel. Rond de basis van het hoge voetstuk staan beelden van beroemde militairen, politici, wetenschappers en kunstenaars. Daarboven zijn bas-reliëfs te zien met taferelen uit het leven van Frederik de Grote. Het monument kon volgens de DDR-autoriteiten niet door de beugel en werd verplaatst naar Potsdam, waar het tot 1980 bij het Hippodrome in Park Sanssouci stond.

Staatsbibliotheek - Unter den Linden 8

De kern van de collectie van de Staatsbibliotheek werd gevormd door het boekenbezit van Friedrich Wilhelm. Deze bibliotheek stamt uit 1661 en is ondergebracht in het Stadtschloss. Eind 18de eeuw werden de boeken overgebracht  naar de Alte Bibliotheek. Het huidige gebouw, ontworpen door Ernst Von Ihne,ontstond tussen 1903 en 1914 op de plek van de Academie van Wetenschappen en Schone Kunsten. Het indrukwekkende gebouw raakte in de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd en werd later gereconstrueerd. De collectie, die 3 miljoen boeken en tijdschriften telt, werd in de oorlog geplunderd, waaronder een verzameling bladmuziek van onschatbare waarde die terechtkwam in de Jagiello-bibliotheek in Kraków (Polen). Na de oorlog kwam slechts een deel van de collectie terug; de rest werd bewaard in West-Berlijn. Sinds de hereniging vallen beide collecties weer onder hetzelfde beheer.

Stammhaus in Friedrichstrasse

Fernsehturm - Televisietoren - Panoramastrasse

De televisietoren, door de Berlijners zelf Telespargel genoemd, is met zijn 365 meter het hoogste  bouwwerk van de stad. Ook is hij een van de hoogste gebouwen van Europa. De toren is in 1969 gebouwd door een team van architecten, onder wie Fritz Dieter Günter Franke, met hulp van Zweedse ingenieurs. Het idee voor een dergelijke toren in socialistisch-realistische stijl in Berlijn was al veel eerder geopperd door Herman Henselmann. Het uitzichtplatform in een met staal bedekte bol ligt 203 meter boven de grond. Boven het uitzichtplatform bevind zich het draaiende Tele-Café, het draait in een haf uur geheel rond, dus u kunt onder het genot van een kopje koffie de gehele stad bekijken.

Fontein aan de Alexanderplatz

De Alexanderplatz, of 'Alex', zoals de Berlijners zelf zeggen, kent een lange historie, al is die moeilijk te traceren. Vroeger heette het hier de Ochsenmarkt (ossenmarkt) en werden er vee en wol verhandeld. Het plein is genoemd naar tsaar Alexander I, die Berlijn in 1805 bezocht. Destijds werd het plein opgesierd door een fraaie colonnade, ontworpen door Carl von Gontard. In de loop van de tijd verrezen er steeds meer huizen en winkels rond het plein. In de buurt bouwde  men een markthal en legde men een tramtraçé aan. 'Alex' werd een van de drukste stadspleinen.De sfeer hier beschreef Alfred Döblin (1878-1957) in zijn roman Berlin Alexanderplatz. In 1929 wilde men het plein opknappen, maar er werden slechts twee kantoren toegevoegd, het Alexanderhaus en het Berolinahaus. Deze door Peter Behrens ontworpen gebouwen staan er nog steeds. De meeste gebouwen werden verwoest in de Tweede Wereldoorlog. Nu staan er zielloze gebouwen uit de jaren zestig, zoals het  Forum Hotel (het vroegere Hotel Stadt Berlin) en de Fernsehturm. De Alexanderplatz wordt spoedig opnieuw opgeknapt.

Wandschilderij aan het voormalig Haus des Lehrers van Walter Womack

Hotel Park Inn, wij hadden een kamer op de 27ste etage (zie pijl)

Uitzicht vanaf hotelkamer op de Fernsehturm - Televisietoren

Uitzicht vanaf hotelkamer over Berlijn met ondergaande zon

Uitzicht vanaf hotelkamer over Berlijn met ondergaande zon

Uitzicht vanaf hotelkamer over Berlijn met ondergaande zon

Rotes Rathaus - Rode Stadhuis - Rathausstrasse 15

Dit indrukwekkende gebouw is het stadhuis van Berlijn. Het gebouw dat hier eerder stond, was veel bescheidener, en aan het eind van de 19de eeuw bleek het te klein voor de uitdijende metropool. Het huidige gebouw is ontworpen door Hermann Friedrich Waesemann en werd gebouwd tussen 1861 en 1869. De architect liet zich inspireren  door de Italiaanse Renaissance, maar de toren doet denken aan die van de kathedraal van Laon (Frankrijk). De muren zijn opgetrokken uit rode baksteen, en veeleer daaraan dan aan de politieke overtuiging van de autoriteiten dankt het gebouw zijn naam. Rond het gehele gebouw is een fries aangebracht, de 'stadskroniek', die in 1879 is toegevoegd. Er zijn gebeurtenissen en beelden op te zien die verband houden met de stadsgeschiedenis en economische en wetenschappelijke ontwikkelingen. Het Rotes Rathaus, zwaar beschadigd in de Tweede Wereldoorlog, diende na de restauratie(1951-1958) als zetel voor de Oost-Berlijnse autoriteiten. De burgemeester van West-Berlijn zat in het gemeentehuis Schöneberg. Sinds de hereniging dient het Rotes Rathaus als zetel van de burgemeester en magistratuur.

Neptunbrunnen - Neptunus-Fontein - Spandauer Str. voor het Rode Stadhuis

Deze fraaie fontein met casçaden vormt een prachtig schouwspel op de centrale as van het stadhuis. Hij werd in 1886 gemaakt door Reinhold  Begas en stond voor de zuidmuur van het voormalige Stadtschlos. Hij werd in 1969 verhuisd naar zijn huidige plaats. Begas die de fontein vormgaf in neobarokke stijl, was geïnspireerd door de beroemde Romeinse fonteinen van Bernini en door de Latonyfontein in Versailles. Het dynamische beeld van Neptunus, midden in de fontein, is omringd door vier figuren die de belangrijkste Duitse rivieren van die tijd personifiëren: de Rijn, de Weichsel, de Oder en de Elbe. Opmerkelijk en fraai zijn het natuurlijke van de compositie en de aandacht voor details, te zien in de prachtige bronzen vissen, kreeften, slakken en visnetten.

Beeld van Karl Marx en Friedrich Engels op het Marx-Engels-Forum

Dit uitgestrekte, lege plein, gelegen tussen de Televisietoren en rivier de Spree in het westen, kreeg de foutieve naam Marx-Engels-Forum (het is feitelijk geen forum). Het enige dat op het groene plein is te zien, zijn de standbeelden van Karl Marx en Friedrich Engels. Marx zit en Engels staat, hun blikken gericht op de televisietoren. De beelden van Ludwig Engelhart werden hier geplaatst in 1986.

Marienkirche - Mariakerk - Karl Liebknechtstrasse

De Mariakerk is in de tweede helft van de 13de eeuw gebouwd als parochiekerk. De bouw begon rond  1280 en werd begin 14de eeuw voltooid. Tijdens een reconstructie in 1380 had er brand gewoed en werd de kerk enigszins veranderd; pas in de 15de eeuw voegde men de toren aan de voorzijde toe. In 1790 werd deze toren bekroond met een koepel die werd ontworpen door Carl Gotthard Langhans. Ooit stond de kerk te midden van talrijke gebouwen, maar vandaag de dag staat hij slechts in de schaduw van de Fernsehturm (televisietoren). Met zijn vroeggotische inrichting en overvloedige decoratieve elementen is dit een van de interessantste kerken van Berlijn.

Karl Liebknechtstrasse

Karl Liebknechtstrasse

Passage aan de Karl Liebknechtstrasse

Grootste Gastenboek van de Wereld 4 x 4 meter groot

Het Gastenboek wordt getekend door Cor

Het Gastenboek is getekend door Cor

Certificaat voor het tekenen van het boek

Neue-Synagoge - Nieuwe Synagoge - Oraniënburger Strasse  30

De bouw van de Nieuwe Synagoge van architect Eduard Knoblauch begon in 1859 en werd voltooid in 1866. Het ontwerp was een intelligent antwoord op de asymmetrische vorm van het bouwterrein: de smalle façade wordt geflankeerd door twee torens en is bekroond met een koepel met daaronder een rond voorportaal. Via het voorportaal is een aantal kleine ruimten te bereiken, waaronder een voorvertrek en twee gebedsruimten. In de torens kan men via een trap naar de galerijen. De centrale ruimte bood plaats aan 3000 gelovigen. Met het innovatieve gebruik van ijzer bij de bouw van het dak en de galerijen was de synagoge een architectonische noviteit in de 19de eeuw. Het fascinerende gebouw met zijn vergulde koepel was tot 9 november 1938 de grootste synagoge van Berlijn. Toen werd het gebouw tijdens de beruchte Kristalnacht deels verwoest. Het gebouw had in 1943 zwaar te lijden onder geallieerden bommen en werd tenslotte in 1958 afgebroken. De wederopbouw begon in 1988 en werd in 1995 voltooid. De ruimten aan de voorzijde worden nu door het Centrum Judaicum gebruikt voor tentoonstellingen.

Oraniënburger Strasse met de Televisietoren

Het Postfuhramt - Postkantoor - Oraniënburger Strasse

Het Postkantoor diende als stal voor de paarden die men gebruikte voor de postbezorging. De façade doet meer denken aan een paleis dan aan een postkantoor.

Televisietoren en allemaal nieuwbouw

De kathedraal aan de zuidzijde van het plein, links van het Konzerthaus, is een oude Duitse protestantse kerk. De kerk is ontworpen door Martin Grünberg en in 1708 gebouwd door Giovanni Simonetti. Het ontwerp was gebaseerd op een vijfbladige vorm. In 1785 voegde men een toren met een koepel toe die lijkt op die van de Franse Dom. De kerk, die in 1945 afbrandde, werd in 1993 herbouwd. De kerk is van buiten nauwgezet gereconstrueerd, inclusief de beelden. Het interieur is modern en is geschikt gemaakt voor exposities. Hier vindt u de tentoonstelling  Wege, Irrwege, Umwege  (Wegen, Dwalingen, Omwegen) over de Duitse parlementaire democratie.

Konzerthaus - Concertgebouw - Gendarmenmarkt  2

Dit magnifieke theater, een neoklassiek juweel (tot voor kort het Schauspielhaus), behoort tot de geslaagdste gebouwen van de Berlijnse architect Karl Friedrich Schinkel. Het werd tussen 1818 en 1821 op de ruïnes van het Nationale Theater van Langhans gebouwd, dat in 1817 ten prooi viel aan de vlammen. De zuilen van de portico kregen een nieuw ontwerp. Schinkel was verantwoordelijk voor het exterieur en het interieur, tot aan de deurkrukken toe. Na de Tweede Wereldoorlog werd het herbouwd; van buiten werd het gereconstrueerd, van binnen nieuw ontworpen. Het Concertgebouw is de thuisbasis van het Berlijns Symfonieorkest. De façade bevat een grote Ionische portico met een trap die alleen werd gebruikt door de middenklasse (de echte chic kwam via een aparte ingang binnen waar ze hun koets konden achterlaten). Het gebouw is versierd met beelden die verwijzen naar toneel en muziek. Er zijn beelden van muzikale genieën op leeuwen e panters, maar ook beelden die de Muzen of een optocht van Bacchanten voorstellen. Boven op de façade staat een beeld van Apollo in een strijdwagen die wordt voortgetrokken door griffioenen. Voor het theater staat een witmarmeren beeld van Friedrich Schiller. Het is gemaakt door Reinhold Begas en werd hier in 1869 geplaatst. Het monument dat door de nazi's werd verwijderd, is in 1988 eindelijk op zijn oude plaats teruggekomen. Het hoofd van Schiller werd gekopieerd van een buste van de dichter die in 1794 door Johann Heinrich Dannecker werd gemaakt. Het beeld staat op een hoog voetstuk dat is omringd door allegorische beelden die de lyriek, dichtkunst, toneelkunst, filosofie en historie voorstellen.

Französischer Dom - Franse Dom - Gendarmenmarkt 6

De twee kerken aan weerszijde van het Concertgebouw  zien er weliswaar hetzelfde uit, maar ze verschillen wel degelijk. De enige overeenkomst is de voorgevel. De Franse Dom is gebouwd voor de hugenoten, die na hun verdrijving uit Frankrijk na de herroeping van het Edict van Nantes onderdak vonden in het protestantse Berlijn De bescheiden kerk, die is gebouwd tussen 1701 en 1705 door Louis Cayart en Abraham Quesnay, is geïnspireerd op de Hugonotenkerk in Charenton (Frankrijk), die in 1688 werd verwoest. De hoofdingang aan de westzijde (tegenover de Charlottenstrasse) leidt naar een eenvoudig interieur met een rechthoekig schip en halfcirkelvormige gedeelten aan beide kanten. Er staat een laatbarok orgel uit 1754. Het gebouw wordt gedomineerd door een grote, cilindervormige toren die aan de basis is omgeven door Corinthische portico's. De toren en de portico's, ontworpen door Carl Gontard, zijn rond 1785 toegevoegd 80 jaar na de bouw van de kerk. Hier is het hugonotenmuseum gevestigd, dat is gewijd aan de geschiedenis van de hugonoten in Frankrijk en Brandenburg. Deze hoog opgeleide, ontwikkelde mensen speelden een grote rol in de opkomst van Berlijn als wetenschappelijk, ambachtelijk en handelscentrum. Het Frans dat ze spraken leeft nog voort in het Berlijnse dialect.

Uitzicht op de huidige Potsdamerplatz

Nergens is de energie van het nieuwe Berlijn beter waarneembaar dan op de Potsdamer Platz. Rond 1920 was dit het drukste plein in Europa en een bruisend uitgaansgebied, maar in de Tweede Oorlog werd het platgebombardeerd. Na de oorlog veranderde het plein in een open ruimte, een niemandsland naast de Berlijnse Muur. Na de hereniging werd het plein ontwikkeld door verschillende internationale zakenconcerns, zoals Daimler Chrysler en Sony, en veranderde het in de grootste bouwplaats van Berlijn. Tegenwoordig is de feniks uit de as herrezen. Het oude verkeersknooppunt van de stad is opnieuw een dynamisch centrum, een parel van moderne architectuur ontworpen door architecten als Renzo Piano, Helmut Jahn en Arata Isozaki.

Sony Center - Potsdamer Strasse 2

Het Sony Center, dat door de Duits-Amerikaanse architect Helmut Jahn werd ontworpen, is het spannendste nieuwe gebouw in Berlijn. De constructie van staal en glas werd tussen 1996 en 2000 gebouwd en omvat maar liefst 4013 m². De piazza in het hart van het Center is een van de populairste attracties van Berlijn geworden. Hij bevindt zich onder een enorm tentachtig dak en wordt gedomineerd door een waterpartij met constant wisselende fonteinen. Het water spuit hoog boven het bassin, valt dan naar beneden en verschijnt vervolgens op een andere locatie. De lichte en ruime piazza wordt omringd door kantoren van het Europese hoofdkwartier van Sony. Verder zijn er appartementencomplexen, verschillende restaurants, cafés en winkels, waaronder de Sony-speciaalzaak. Ook interessant is de Cinestar, een enorme bioscoop met acht zalen en het Filmmuseum Berlin. Aan de achterkant van het gebouw vindt u de IMAX-bioscoop met zijn blauwe koepel. Op het 360°-scherm worden natuur en natuurwetenschappelijke films vertoond. In het Sony Center vindt u de kleine, maar prachtige Kaisersaal een historisch juweel dat achter een glazen gevel is geplaatst. Deze schitterende eetzaal, die helaas niet toegankelijk is, was ooit onderdeel van het Grand Hotel Esplanade. Het toppunt van luxe in het vooroorlogse Berlijn werd in de Tweede Wereldoorlog bijna verwoest. Toen de plek omstreeks 1990 door de stad aan Sony werd verkocht, eiste men dat de Kaisersaal, de trappen, de badkamers en verschillende kleinere kamers zouden worden gerestaureerd en opgenomen in het nieuwe complex. Het historische ensemble stond eigenlijk 46 meter verderop en werd in 1996 met luchtkussens naar de huidige locatie gebracht. De gerenoveerde Kaisersaal wordt gedomineerd door een portret van Kaiser Wilhelm II, de laatste Duitse keizer, naar wie hij is genoemd vanwege zijn vele bezoeken, hoewel Wilhelm in deze specifieke zaal nooit gedineerd heeft.

Binnenkant van het Sony Center

Het Sony Center werd tijdens de Wereldkampioenschap Voetbal 2006 door de televisiezender van de  ZDF gebruikt voor live uitzendingen op verschillende grote schermen, er waren ook tribunes. Over de fonteinen en waterpartij was tijdelijk een podium gebouwd. Je kon een ticket kopen en naar een wedstrijd gaan kijken, wat overigens erg gezellig was, wij hebben daar gekeken naar de wedstrijd op 16 juni 2006, Nederland-Ivoorkust, die met 2-0 gewonnen is door Nederland.

                 Het Ritz Carlton Hotel                                                De Sony Toren

Moderne gebouwen rond de eeuwwisseling gebouwd in de omgeving van de Potsdamer Platz

Potsdamer Platz Arkaden - Alte Potsdamer Strasse 7

Dit amusementscentrum en winkelcomplex trekt veel bezoekers. Het is verdeeld over drie verdiepingen en omvat zo'n 140 winkels, restaurants en boetieks. Op de benedenverdieping vindt u levensmiddelenzaken en een groot aantal goedkope eetgelegenheden met specialiteiten uit heel Duitsland.

Musical Theater Berlin - Marlene-Dietrich - Platz 1

Het grootste muziekpodium van Berlijn vindt u aan een plein dat aan de beroemde actrice Marlene Dietrich is gewijd. Het moderne Musical Theater Berlin werd door Renzo Piano ontworpen als onderdeel van het Daimler Xhrysler Quartier. Lange tijd was hier de Duitse versie van de Broadway-musical Cats te zien. De komende jaren staan er nog verschillende publiekstrekkers op het programma. De exclusieve nachtclub Adiago is in de kelder van dit gebouw gevestigd en ook het populaire casino Spielbank Berlin is hier te vinden. U kunt er terecht voor roulette, black jack en een hele verdieping met verschillende speelautomaten. Een groot, blauw beeld Balloon Flower  van de Amerikaan Jeff Koons siert het plein voor het gebouw. Het theatercomplex vormt het middelpunt van de Berlinale, het beroemde filmfestival dat in februari in de hele stad wordt gehouden.

Imax - Theater - Marlene-Dietrich - Platz 4

Het Imax-Theater met het grootste scherm van Duitsland. Er zijn alleen films te zien die met een Imax-camera zijn opgenomen, maar het schouwspel is altijd adembenemend. Het enorme holle scherm heeft een diameter van 27 meter en is zo'n 1000 m² groot. Er worden films gedraaid over natuurhistorische onderwerpen, reizen en de wereld onder water. Ook kunt u er met een speciale bril driedimensionale films zien.

Holecaust Denkmal - Oorlogsmonument voor de Joden - Ebertstrasse

In 2003 begon de bouw van dit monument voor de joden  die tussen 1933 en 1945 door de nazi's werden vermoord. Het werd ontworpen door de Amerikaan Peter Eisenmann en staat  Op 10 mei 2005 werd dit Holocaustmonument geopend. De locatie heeft een omvang van ongeveer 20.000 m2 met daarop 2711 blokken van 0.95m breedte en 2.38m lengte waarvan de hoogte varieert van nog geen millimeter tot meer dan 4 meter. De blokken zijn hol en gemaakt van glad afgewerkt beton. Het Denkmal is groot, en toch is het niet het megalomane monument geworden waar sommigen bang voor waren.

Mohrenkolonnade - Mohrenstrasse 37b en 40/41

Deze neoklassieke arcaden uit 1787, ontworpen door Carl Gotthard Langhans, rusten op dubbele zuilen. Vroeger stonden ze rond een brug over de gracht die rond de binnenstad van Berlijn lag. De brug is er inmiddels niet meer en de arcaden zijn verwerkt in gebouwen die stammen uit een veel recentere architectonische periode.

Spittelkolonnaden - Leipziger Strasse

In de buurt rond de Spittelmarkt staat, ingeklemd tussen torenflats van 20 verdiepingen, een schilderachtige neoklassieke collonade. De torenflats werden gebouwd om het zicht te ontnemen op het gebouw van Axel Springer Verlag, dat aan de andere kant van de Berlijnse Muur stond. Twee halfcirkelvormige colonnades, ontworpen door Carl Von Gontard en in 1776 gebouwd, stonden rond de Spittelmarkt. De zuidelijke werd in 1929 afgebroken; de noordelijke werd verwoest in de Tweede Wereldoorlog. In 1979 plaatste men een kopie in de Leipziger Strasse, met gebruikmaking van elementen van het origineel.

Het Ernst-Thälmann-Denkmal

Museum voor Post en Communicatie - Leipziger Strasse 16

Dit postmuseum, dat is gesticht in 1872, is het oudste in zijn soort ter wereld. een jaar of tien na de stichting verhuisde het naar de hoek van het gebouw van het hoofdpostkantoor. De bescheiden neonrenaissancistische vleugels van het postkantoor contrasteren met het museum, dat beschikt over een rijke neobarokke façade die rijk versierd is met beelden. In de zalen van het museum is de geschiedenis van het postbedrijf en de telecommunicatie aanschouwelijk gemaakt.

Museum voor Post en Communicatie - Leipziger Strasse 16

Museum voor Post en Communicatie - Leipziger Strasse 16

Een rijke neobarokke façade die rijk versierd is met beelden.

Het Herrenhaus - Leipziger Strasse 3 - 4

Dit gebouw in Italiaanse renaissancestijl, ontworpen door Friedrich Schulz, is gebouwd tussen 1892 en 1904. Het heeft twee delen: het ene aan de kant van de Leipziger Strasse (nr. 3 - 4) bood onderdak aan de senaat van de Nationale Vergadering (het Herrenhaus) en wordt nu gebruikt door de Bundesraad. In het gebouw aan de kant van de Niederkirchner Strasse (nr. 5) zetelde de volksvertegenwoordiging; nu vergadert hier het Berlijnse Huis van Afgevaardigden. Het tweede bewaard gebleven complex  is dat van het ministerie van Luchtvaart aan de Leipziger Strasse 5, dat in 1936 door Ernst Sagebiel voor Hermann Göring is gebouwd. Het gebouw is typerend voor de architectuur van het Derde Rijk.

St. Matthäus Kirche - Matthäikirchplatz

De Mattheuskerk stond vroeger midden op een klein plein, omringd door gebouwen. Na schade door bombardementen in de Tweede Wereldoorlog werd de kerk gerestaureerd en tot middelpunt van het Kulturforum gemaakt. De kerk werd oorspronkelijk gebouwd in 1844-1846 naar een ontwerp van Friedrich August Stüler en Hermann Wentzel in een op de Italiaanse romaanse kerken gebaseerde stijl. Elk van de drie schepen heeft zijn eigen dak, terwijl de oostzijde van de kerk wordt afgesloten door een halfronde apsis. De gevel van de kerk is van geel-rood gestreept baksteen. Het pittoreske gebouw met zijn ranke toren maakt tussen de vele ultramoderne en soms extravagante gebouwen van het Kulturforum een welhaast exotische indruk.

Nikolaikirche - Nikolaikirchplatz

De Nikolaikirche is de oudste kerk van het historische Berlijn. Het oorspronkelijke gebouw op deze plaats is waarschijnlijk rond 1230 verrezen, toen de stad stadsrechten kreeg. Van dit stenen gebouw is het fundament van de door twee torens geflankeerde façade van de huidige kerk over, die dateert uit 1300. Het priesterverblijf is voltooid in 1402, maar aan de kerk zelf, is tot halverwege de 15de eeuw gewerkt. Het resultaat was een gotische bakstenen hallenkerk, waarin een koor met een omgang en een reeks lage kapellen was gebouwd.  In 1877 verwijderde Hermann Blankenstein, die de restauratie van de kerk leidde, de meeste barokke aanpassingen en reconstrueerde  de torens. De Nikolaikirche werd in 1945 verwoest door bombardementen en pas in 1987 weer opgebouwd. Nu is er een expositie ingericht over de geschiedenis van Berlijn, met voorwerpen die de oorlog overleefden. In de westmuur van de zuidbeuk is het monument van Andreas Schlüter voor de goudsmid Daniel Männlich en zijn vrouw te zien: een verguld reliëf van het paar boven een namaak-deur.

Het gehele jaar Kerstmarkt dus hier kan je altijd kerstinkopen doen.

Knoblauchhaus - Poststrasse 23

Deze kleine stadswoning in de Poststrasse is het enige barokke gebouw in het Nokolaiviertel (een klein gebied) dat tijdens de Tweede Wereldoorlog onbeschadigd bleef. Het huis is in 1759 gebouwd voor de familie Knoblauch, onder wie de architect Eduard Knoblauch. Hij bouwde onder meer de Neue Synagoge. Het huidige aanzien kreeg het gebouw in 1835, toen de façade in neoklassieke stijl werd herbouwd. Op de begane grond van het huis is een populaire wijnbar gevestigd; de bovenverdiepingen zijn in gebruik door een museum. Op de eerste verdieping is het interieur van een vroeg 19de eeuws burgerhuis te zien; er is onder meer een prachtige kamer in Biedemeierstijl.

Het Stadhuis - Jüdenstrasse

Dit gebouw werd in 1911 door Ludwig Hoffmann gebouwd.

Rond de  Kurfürstendamm

Het gebied rond het oostelijk deel van de Kurfürstendamm, vooral de Tauentzienstrasse en de Breitscheidplatz, is het centrum van het vroegere West-Berlijn. Dertig jaar geleden trok deze buurt met zijn vele warenhuizen en kantoren bezoekers uit de gehele wereld. Nu ademt, de buurt nog steeds een unike sfeer, maar wordt overschaduwd door de Potsdamer Platz en de arcaden van de Friedrichstrasse. Toch is er in heel Berlijn geen plein zo levendig als de Beitscheidplatz, geen warenhuis zo stijlvol als het KaDeWe en geen chiquere straat dan de Fasanenstrasse.

Standbeeld "Berlin", - Tauentzienstrasse

Het echtpaar Martin Matschinsky en Brigitte Denninghoff behoorde in 1987 tot die Europese kunstenaars, die naar aanleiding van de viering van het 750-jarig bestaan van de senaat opdracht kreeg om een sculptuur te creëren. die het Berlijn van de ten einde lopende 20e eeuw moest symboliseren. Hun gemeenschappelijke werk "Berlin"groeide uit tot een van de meest opzienbarende kunstwerken, want het maakt op indringende wijze de verscheuring van de gemeenschappelijkheid duidelijk. Ook vandaag de dag heeft dit beeldhouwwerk niets aan actualiteit verloren

Kaiser - Wilhelm - Gedächtniskirche - Kurfürstendamm 

Op de linker foto zie je de nieuwe los staande klokkentoren van blauw glas.

Deze kerk annex monument ligt op een van de bekendste plaatsen in Berlijn en is dagelijks omringd door een legertje van straathandelaars, muzikanten en bedelaars. De grote, neoromaanse kerk, ontworpen door Franz Schwechten, werd gewijd in 1895. Deze kerk werd in 1943 verwoest. Na de Tweede Wereldoorlog werd de ruïne opgeruimd. Alleen de grote toren bleef staan, aan de voet waarvan de Gedenkhalle ligt. Hier wordt de geschiedenis van de kerk gedocumenteerd en zijn nog originele mozaïken, marmeren reliëfs en liturgische objecten te zien.

Kaiser - Wilhelm - Gedächtniskirche - Kurfürstendamm

Op de linker foto de achthoekige kerk van blauw glas, werd in 1961 ontworpen door Egon Eierman

Richard Wagnerstrasse

Tekenares aan de Breitscheidplatz

Tekenares aan de Breitscheidplatz

Dresdner Bank aan de Breitscheidplatz

Europa-Center aan de Breitscheidplatz

Het Europa-Center staat op de plaats van het legendarische Romanisches Café, een ontmoetingsplaats voor dadaïsten in de jaren twintig. Het huidige gebouw stamt uit 1965 en is een van de grootste complexen in zijn soort van Duitsland. Het Europa-Center, ontworpen door Helmut Hentrich en Hubert Petschnigg, is een groep lage gebouwen met een handelscentrum, restaurants en pubs, een enorme bioscoop en een casino. Het gebouw van het luxueuze Palace Hotel is toegevoegd aan het centrum, net als een kantorenflat van 22 verdiepingen. Er zijn hier meer dan 100 winkels en enige bruisende fonteinen. Een ervan is de Uhr der Fliessenden Zeit van Bernard Gitton. De seconden, minuten en uren zijn in flesjes en bollen met groene vloeistof te zien. In het Europa-Center is ook het politieke cabaret  Die Stachelschweine te vinden. Bovendien is hier het grootste toeristenbureau van de stad gevestigd.

Waterobject in het Europa-Center

Watermonument voor Europa-Center, die de aarde voorstelt aan de Breitscheidplatz

Theater des Westens - Kantstrasse   9 -12

Het Theater des Westens, een van de schilderachtigste theaters van Berlijn, is in 1896 gebouwd volgens een ontwerp van Bernhard Sehring. De façade heeft neoklassieke, palladiaanse en artnouveau-elementen. Het interieur van het theater is vormgegeven in een neobarokke stijl: de achterkant en het deel waar het podium ligt is herbouwd in een neogotische stijl, waarbij men gebruikmaakte van decoratieve elementen die zijn ontleend aan het schaakspel. Vanaf het begin werden hier vooral lichtere vormen van muziek ten gehore gebracht, zoals operettes, en later ook mucicals, zoals

Les Misérables. Er traden vele beroemdheden op, onder wie Josephine Baker, die in 1926 haar beroemde bananendans opvoerde. Vlak bij het theater liggen de beroemde Delphibioscoop en de populaire jazzclub Quasimodo.

Kant-Dreieck - Kantstrasse - Fasanenstrasse

Dit gebouw telt alleen rechte hoeken en is ontworpen door Josef Paul Kleibues. Door het 'zeil' op het dak is het gemakkelijk te herkennen.

Jüdisches Gemeindehaus - Huis van de Joodse Gemeente - Fasanenstrasse 79-80

De Joodse gemeente zetelt in dit huis, dat staat op de plaats van een synagoge die in de Kristallnacht, 9 november 1938, in de as werd gelegd. De synagoge was ontworpen in een romaans-byzantijnse stijl en gebouwd in 1912. De ruïnes van het gebouw werden pas halverwege de jaren vijftig opgeruimd. Het nieuwe gebouw, een ontwerp van Dieter Knoblauch en Heinz Heise, verrees in 1959. Het  enige dat nog herinnert aan de pracht van de synagoge zijn het portaal  bij de ingang en enige decoratieve fragmenten op de façade. Binnenin zijn kantoren, een school, een koosjer restaurant (Arche Noah) en een gebedsruimte die is overdekt door drie glazen koepels. Aan de achterkant ligt een binnenplaats met een herdenkingsmonument. Aan de voorzijde staat een aangrijpend beeld, dat een gebroken rol met Tora-teksten - de heilige joodse wetten voorstelt. (Achter de telefooncel)

 

Sowjetisches Ehrenmal - Sovjet - Monument - Strasse des 17 juni

Dit enorme monument vlakbij de Brandenburger Tor werd onthuld op 7 november 1945, de verjaardag van de Oktoberrevolutie in Rusland. Het monument dat is geflankeerd door de eerste twee tanks die de stad kwamen binnenrollen, herinnert aan de 300.000 Russische soldaten die aan het eind van de Tweede Wereldoorlog vielen in de slag om Berlijn. De zuil is van marmer dat afkomstig is van het Derde Rijk. Het bouwsel is ontworpen door Nicolai Sergiejev: de bronzen soldaat erbovenop werd gemaakt door Lev Kerbel. Het monument dient ook als begraafplaats voor zo'n 2500 Russiche soldaten. Het terrein viel na de deling in de Britse sector, maar vormde een soort enclave waartoe Sovjet-soldaten die in Oost Berlijn waren gelegerd, toegang hadden

Sowjetisches Ehrenmal - Sovjet - Monument - Strasse des 17 juni

In het Treptower Park vooral bekend om het kolossale monument voor het Rode Leger. Het werd gebouwd in 1946 - 1949 en staat boven het graf van 5000 Sovjetsoldaten die sneuvelden bij de slag om Berlijn in 1945. De toegang wordt gemarkeerd door een grote granieten sculptuur van een rouwend Moedertje Rusland, omringd   door beelden van soldaten van het Rode Leger. Deze leidt naar het mausoleum, met daarop een 11 meter hoog beeld van een soldaat die een kind redt en zijn machtige zwaard laat rusten op een vernietigd hakenkruis. Dit alles was het werk van de architect Jakow Bielopolski en de beeldhouwer Jewgien Wuczeticz.

Twee stenen muren met aan elke kant een knielende soldaat en daaronder

1941 -1945

De Muur in Berlijn

Er zijn nog drie plekken in Berlijn waar een gedeelte van de Muur te vinden is. Ze zijn alle drie in, of op wandelafstand van het centrum. Drie keer dezelfde Muur maar drie keer in een andere hoedanigheid. Als je als toerist, als wandelaar door het centrum loopt kan het gebeuren dat je een beetje paranoïde raakt door het fenomeen 'Muur'. Elke uit de kluiten gewassen erfafscheiding, de muur van een begraafplaats, de schutting van een bedrijf- alles zou een overblijfsel van de Muur kunnen zijn. Toch zijn er maar drie plekken waar nog daadwerkelijk een stuk van de Muur is blijven staan.

Dit is de plek waar nog een fors stuk van de Muur is blijven staan, ligt langs de oostkant van de rivier de Spree in de wijk Friedrichshain. Langs de doorgaande weg Die Mühlenstrasse, staat daar nog zo'n anderhalve kilometer Muur. Vreemd om daar langs te lopen, aan de andere zijde van de Muur weet je de Spree en naast je raast het verkeer voorbij: je kunt geen kant op. Anderhalve kilometer Muur hoeft niet saai te zijn, om het wat oneerbiedig te zeggen, want elk deel van de Muur is hier beschilderd, zodat er honderden verschillende schilderijen te zien zijn, moderne fresco's, zeg maar. Elke schildering verwijst haast wel naar de Muur of de politiek er achter, of de gevolgen van de Muur. De naam die deze openluchtgalerie draagt is East Side Gallery. Het merkwaardige is natuurlijk wel dat vroeger alleen de westzijde van de Muur beschilderd werd, in Oost-Berlijn werd zoiets niet toegelaten. Er wordt hier dus een klein loopje met de geschiedenis genomen. De meeste van deze Muurschilderingen zijn vlak na de Wende in 1989 aangebracht. In juni 2000 zijn ze gerestaureerd, niet altijd door dezelfde kunstenaar die ze gemaakt had.

A Alfa, B Bravo, C Charlie. Niet veel mensen weten nog dat de naam van deze beruchte grensovergang tussen de Amerikaanse en Russische sector afkomstig is van het woord dat in het internationale fonetisch alfabet de letter C aanduidt. Van 1961 tot 1990 was Checkpoint Charlie de enige grensovergang voor buitenlanders tussen Oost en West Berlijn. Voor de vele Oost-Duitsers die aan het communistische regime probeerden te ontsnappen, was deze plek het symbool voor vrijheid en scheiding van West-Duitsland. Van de voormalige controlepost is nog maar weinig over. In de Koude Oorlog vonden hier dramatische voorvallen plaats, zoals in 1961, toen Russische en Amerikaanse tanks hier twee dagen lang in een gespannen sfeer tegenover elkaar stonden. In 1990 werd de controlepost officieel gesloten tijdens een ceremonie die werd bezocht door de ministers van Buitenlandse Zaken van de V.S, Engeland, Frankrijk en de Sovjet Unie. Inmiddels zijn er geen poorten en prikkeldraad meer. Er staat alleen een replica van het wachthuisje, compleet met zandzakken en het beroemde reusachtige bord aan westerse kant met 'You are entering the American sector carrying weapons off duty forbidden obev traffic rules.'  Aan de  Friedrichstrasse staan ook twee grote foto's van een Amerikaanse en een Russische soldaat uit een beroemde reeks van de Berlijnse fotograaf Frank Thiel. Een van de wachttorens staat in het museum, Haus am Checkpoint Charlie. De grensconflicten in de Koude Oorlog en de bouw van de Muur zijn goed gedocumenteerd. Interessant is de tentoonstelling over de ontsnappingspogingen van Oost-Berlijners naar het Westen. De ontsnappingen waren moedig en ingenieus: men gebruikte bijvoorbeeld in auto's ingebouwde compartimenten en speciaal gebouwde koffers.

Checkpoint Charlie - 11 september 2001 wordt hier ook herdacht

Haus am Checkpoint Charlie Museum - Friedrichstrasse

Checkpoint Charlie - Friedrichstrasse - Reusachtig bord aan de westerse kant

'You are entering the American sector carrying weapons off duty forbidden obev traffic rules.

Checkpoint Charlie - Friedrichstrasse 

Twee grote foto's van een Russische en een Amerikaanse soldaat

Ook staan er veel kraampjes bij Checkpoint Charlie met allerlei petten, mutsen, russische poppetjes en ook spullen uit de DDR tijd

Museum der Verbotenen Kunst in de laatst overgebleven wachttoren

In een verwaarloosd park bij de voormalige Berlijnse Muur staat de enig overgebleven wachttoren aan de grens tussen Oost en West Berlijn. De bovenverdieping is behouden gebleven zoals hij was toen hier tijdens de Koude Oorlog de Muur werd gecontroleerd.

De tweede locatie waar een gedeelte van de Muur is blijven staan is aan

de Bernauerstrasse, dat is praktisch een zijstraat van de Chausseestrasse. Daar is niet alleen een deel van de Muur te zien, maar daar is ook nog de beruchte Todesstreifen: het aangeharkte zand tussen de muren in. Plus nog het smalle weggetje in het midden waarop patrouillerende grenswachten hun inspectietochten reden, met daarboven de schijnwerpers. De omgeving is hier wel erg veranderd sinds 1961, maar als je hier rondloopt is het wel mogelijk een idee te krijgen van de grimmige situatie van destijds. Helemaal omdat het niet echt op een toeristische route ligt: grote kans dat je de enige bezoeker bent. Dit gedeelte van de Muur in de Bernauerstrasse betaat feitelijk uit drie gedeelten. Aan de Bernauerstrasse is het Dokumentationszentrum gevestigd. Het centrum is voorzien van een uitgebreid archief. Verder organiseert men tentoonstellingen en verkoopt men allerlei literatuur en 'souvenirs'. Deze plek is tevens het officiële herdenkingsmonument voor de slachtoffers van de Muur. De Muur is hier min of meer omlijst door twee grote glanzende platen. Op zo'n 250 meter afstand van deze plek staat een rank houten kerkje. De verzoeningskapel. Deze is genoemd naar de stenen Verzoeningskerk die tijdens de bouw van de Muur in een strook niemandsland belandde. De Verzoeningskerk is uiteindelijk opgeblazen, had geen functie meer. De Verzoeningskapel is gebouwd op dezelfde plek waar de Verzoeningskerk heeft gestaan. De klokken en het kruis van de oorspronkelijke kerk hebben nu een plekje gevonden bij de nieuwe kapel.

Vanuit de uitkijktoren van het documentatiecentrum kan men van boven in het monument kijken. Delen van de Muur en het achterliggende grenssysteem, die elders bijna volledig afgebroken zijn

Aan de Ebertstrasse  het hekwerk waar 16 witte kruizen hangen. Ter nagedachtenis aan de vluchtelingen die getracht hebben rivier de Spree over te zwemmen maar het niet gered hebben.

Aan de Ebertstrasse  het hekwerk waar 16 witte kruizen hangen. Ter nagedachtenis aan de vluchtelingen die getracht hebben rivier de Spree over te zwemmen maar het niet gered hebben.

Aan de Ebertstrasse  het hekwerk waar 16 witte kruizen hangen. Ter nagedachtenis aan de vluchtelingen die getracht hebben rivier de Spree over te zwemmen maar het niet gered hebben.

Aan de oever van de Spree staan ook acht kruizen ter nagedachtenis aan de vluchtelingen die getracht hebben de rivier  over te zwemmen maar het niet gered hebben.

Deze fraaie brug over de Spree werd gebouwd van 1894 tot 1896 naar een ontwerp van Otto Stahn. Hij is eigenlijk gemaakt van gewapend beton, maar de bogen zijn bedekt met bakstenen. Het decotaratiefste onderdeel van de brug is een neogotische arcade waar de U-Bahn overheen gaat. Bij de centrale boog staan twee gekanteelde neogotische torens. Zo'n 12 jaar voor de hereniging was de brug gesloten voor verkeer, aangezien hij districten aan weerszijden van de Muur verbond. Alleen voetgangers in het bezit van de vereiste papieren mochten de brug oversteken. Sinds de hereniging doet de brug weer volledig dienst.

Berlin Museum - Lindenstrasse 14

Het gebouw werd in 1734 ontworpen door architect Philipp Gerlach en was een van de eerste gebouwen in het nieuwe deel van het uitgebreide Friedrichstadt. De barokke façade dateert uit de tijd van Koning Frederik Willem I (1713 - 1740). Opmerkelijk aan het drie vleugels tellende gebouw zijn het portaal met balkon aan de voorkant en het driehoekige fronton met het Pruisische wapen en allegorische voorstellingen van de Gerechtigheid en de Wijsheid. Het gebouw leed in de Tweede Wereldoorlog zware schade, maar werd gerestaureerd. De Barokke gevel is behouden gebleven. Door de oprichting van de Berlijnse Muur konden de West Berlijners een van hun favoriete musea, het Märkisches, niet meer bezoeken. Daarom werd het interieur van het Berlin-Museum tussen 1963 en 1969 door architect Günther  Hönow opnieuw ingericht om de huidige collectie kunstwerken, kaarten en stedelijke ontwerpen tot 1945 te huisvesten.

Siegessäule op het Grosser Stern

De Siegessäule is gebaseerd op een ontwerp van Johann Heinrich Strack en werd gebouwd ter herdenking van de overwinning in de Pruisisch-Deense Oorlog van 1864. Na verdere Pruisische overwinningen in de oorlogen tegen Oostenrijk (1866) en  Frankrijk (1871) werd boven op de zuil een verguld beeld van de Overwinning toegevoegd, van de hand van Friedrich Drake, dat bekendstaat als 'Goldelse'. Het monument stond oorspronkelijk voor de Reichstag, maar werd door de nazi's hierheen verplaatst in 1938. De granieten basis is versierd met bas-reliëfs van veldslagen, terwijl hoger op de zuil een mozaiëkfries van Anton Von Wemer de stichting van het Duitse Rijk in 1871 afbeeldt.

Siegessäule op het Grosser Stern

Siegessäule op het Grosser Stern

Schloss Charlottenburg

Het Paleis in Charlottenburg was bedoeld als zomerwoning voor Sophie Charlotte, de vrouw van keurvorst Frederik III. Men begon in 1695 met de bouw naar een ontwerp van Johann Arnold Nering. Tussen 1701 en 1713 vergrootte Johann Eosander Von Göthe het slot door er een koepeldak op te zetten en de oranjerie aan te bouwen. Latere toevoegingen zijn van Frederik de Grote, die tussen 1740 en 1746 de oost vleugel liet bouwen naar ontwerp van Georg Wenzeslaus Von Knobelsdorff. Na de Tweede Wereldoorlog werd het slot gerestaureerd en het kent nu de mooist ingerichte zalen van Berlijn.

Schloss Charlottenburg - voorplein

Het monument voor de Grote Keurvorst werd gefinancierd door zijn zoon Friederik I

Schloss Charlottenburg - Linkervleugel

Schloss Charlottenburg - Linkervleugel

Museum van Prehistorie en Vroege Geschiedenis

Dit neoklassieke paviljoen werd ontworpen door Carl Gotthard Langhans en tussen 1787 en 1791 aan de oranjerievleugel van Schloss Charlottenburg gebouwd. Nu is er een museum gevestigd dat gewijd is aan de ontwikkeling van vroege beschavingen. De evolutie van de mens vanaf de Prehistorie via de Steentijd, de Bronstijd en de Ijzertijd tot aan de Middeleeuwen wordt uitgebeeld door middel van diorama's, schedels (echt en namaak) en een grote hoeveelheid aardewerk, gereedschap, wapens en kunstvoorwerpen.

Tuinen in Schloss Charlottenburg

Schloss Charlottenburg - Achterkant

Twee granieten zuilen (1840), met daarop beelden van de Overwinning

In dit uitgestrekte park rond Schloss Charlottenburg, dat wordt doorkruist door grindpaden, komen de Berlijners graag in het weekeinde voor een wandelingetje. Het park is grotendeels het resultaat van reconstructies die na de Tweede Wereldoorlog zijn uitgevoerd op basis van 18de eeuwse tekeningen. Direct achter Schloss Charlottenburg ligt een baroktuin in Franse stijl, gemaakt naar geometrisch ontwerp, met een kleurrijke lappendeken van bloembedden, zorgvuldig gesnoeide struiken en fonteinen die versierd zijn met replica's van klassieke beelden. Verder van het paleis vandaan, achter de karpervijver, ligt een minder formeel landschapspark in Engelse stijl,

Mausoleum - Schlosspark Charlottenburg

Koningin Luise, de geliefde gemalin van Frederik Wilhelm III, werd begraven in dit waardige, bescheiden gebouw tussen de bomen in het Schlosspark. Het mausoleum werd ontworpen door Karl Friedrich Schinkel als Dorische tempel met zuilengalerij. Oorspronkelijk lag de sarcofaag van de koningin in een crypte en stond de grafsteen midden in het mausoleum. Na de dood van Frederik Willem in 1840 werd het mausoleum gerestaureerd; er werd een apsis toegevoegd en de tombe van de koningin werd verplaatst om ruimte te maken voor het graf van haar man. De tweede vrouw van de koning, prinses Auguste Von Liegnitz, ligt ook begraven in de crypte van het mausoleum, maar zonder grafsteen. Tussen 1890 en 1894 werden bovendien de tomben van keizer Wilhelm I en zijn vrouw Auguste Von Sachsen-Weimar bijgezet.

Belvedere - Schlosspark Charlottenburg

Het Belvedere is een zomerhuis in het Schlosspark dat diende als theepaviljoen van Frederik Willem II en in tijden van oorlog ook als uitkijktoren. Het dateert van 1788 en is ontworpen door Carl Gotthard Langhans. De architect mengde barokke en neoklassieke elementen en voorzag het gebouw van een ovaal centraal gedeelte met vier rechthoekige bijgebouwen. Het gebouw wordt bekroond door een lage koepel met daarop een beeld van drie engeltjes die een bloemenmand torsen. Het zomerhuis werd in de Tweede Wereldoorlog verwoest en herbouwd tussen 1956 en 1960 als tentoonstellingsruimte.

Sammlung Berggruen aan de Schlossstrasse 1

Ägyptisches Museum aan de Schlossstrasse 70

Zoologischer Garten

Zoologischer Garten

Met deze bus kan je een stadsrondrit maken